Zeefdrukken en etsen


Zeefdrukken en etsen Art3000 heeft een breed assortiment grafiek met veel zeefdrukken en etsen. De beperkte oplage van de zeefdrukken en etsen maakt het onmogelijk om de site continu “up – to – date” te houden, de mogelijkheid bestaat dat bepaalde zeefdrukken en etsen uitverkocht zijn. Regelmatig neemt art3000 nieuwe zeefdrukken en etsen op in haar assortiment onze collectie omvat enkele duizendestuks.

DRUKTECHNIEKEN

Hoogdruk
Dit is een grafische werkwijze, waarbij de afdruk wordt verkregen met behulp van een drukvorm, waarin de elementen die tot het beeld behoren verhoogd liggen. Op het hoogliggende, vrijwel vlakke beeld, kan op eenvoudige wijze drukinkt worden aangebracht, zonder dat de dieper gelegen delen worden besmet. Als de ingeïnkte vorm onder druk op een nagenoeg vlak oppervlak wordt aangebracht dat de inkt kan opnemen, zal alleen het hoogliggende, ingeïnkte beeld ermee in aanraking komen en de afdruk maken.

Diepdruk
Dit is een grafische werkwijze, waarbij de afdruk wordt verkregen met behulp van een drukvorm, waarin de beeldvormende elementen verdiept zijn aangebracht. De drukinkt wordt in de verdiepte delen gebracht en het oppervlak inktvrij gemaakt. Als het papier daarna met grote kracht tegen de drukvorm wordt geperst zal het in aanraking komen met de inkt in de verdiepte delen en kan het inkt daaruit opnemen en meetrekken, zodat op het papier een afdruk ontstaat.

Vlakdruk
Is een grafische werkwijze, waarbij de afdruk wordt verkregen met behulp van een drukvorm, waarin drukkende en niet-drukkende elementen in één vlak liggen en zich onderscheiden door het aantrekken en afstoten van het drukmedium. Hoewel het in principe niet is uitgesloten dat ook andere combinaties voor dit doel geschikt zijn, maakt de bekende vlakdruk uitsluitend gebruik van het onderling afstoten van water en vet.
 
GRAFISCHE WERKWIJZEN

Ets

Afdruk verkregen via diepdruktechniek.
Ets is opgebouwd uit lijnen of toonprocédé waarbij de voorstelling is opgebouwd uit vlakken met verschillende toonwaarden.
Na polijsten wordt op de plaat een zuurbestendige etsgrond aangebracht.
De etsgrond wordt op de verwarmde plaat gesmolten en in een dunne laag gelijkmatig verdeeld of als vloeibare oplossing transparant aangebracht.
De waslaag wordt met een kaarsvlam beroet, zodat het koper dat door het tekenen in de waslaag vrijkomt, goed zichtbaar is.
Men kan direct in de grond tekenen met een stompe etsnaald, of via een overgebrachte tekening.
De gradaties in licht en donker verkrijgt men door minder of dieper te bijten.
Partijen die voldoende gebeten zijn, worden na een tussentijdse proefdruk afgedekt met transparante dekvernis.
Na het ininkten wordt de plaat schoongeveegd en afgedrukt.
Van een koperplaat zijn ca. 50 goede en ca. 200 redelijk goede afdrukken te vervaardigen, van een zinken plaat ca 30 resp. ca. 120.

Litho / Steendruk

Een via vlakdrukprocédé verkregen afdruk (meestal papier) van een op steen of metalen plaat aangebrachte afbeelding.
Men tekent met lithografische inkt of met lithografisch krijt. Gebruikt men inkt, dan moet de steen glad gepolijst en met een weinig lijnolie vet gemaakt zijn.
Gebruikt men krijt dan dient de steen gegreind (korrelig oppervlak) te zijn.
Nadat de afbeelding is aangebracht, wordt de steen behandeld met verdund salpeterzuur en Arabische gom.
De Arabische gom dringt in de poriën van de steen waar niet getekend is. Het salpeterzuur veroorzaakt een chemisch proces, waarbij het krijt wordt gefixeerd.
Sponst men de steen af, dan blijven de niet getekende gedeelten vochtig en kan worden ingerold met drukinkt, waarbij de inkt alleen op de getekende gedeelten van de steen blijft staan.
Met de geïnkte steen kan vervolgens een afdruk, de litho, verkregen worden.
Voor een kleurenlitho worden twee stenen gebruikt.
Eén voor de eigenlijke tekening en één voor de kleur. Voor elke kleur wordt een aparte kleurensteen gebruikt.

Zeefdruk

Wordt bij de druktechnieken gerekend, hoewel een "druk uitoefenen" zoals bij hoog-, diep- en vlakdruk niet plaatsvindt.
Eigenlijk is zeefdruk een verbeterde sjablonentechniek.
De beelddrager bij de zeefdruk bestaat uit een raam waarop metaal-, polyester- of nylongaas is gespannen.
Op het gaas wordt een sjabloon gehecht, dat op verschillende manieren kan worden verkregen, o.a. door snijden, fotochemische methoden, tekenen met de hand of andere combinaties hiervan.
Met een rubberen strip (rakel) ter breedte van het sjabloon wordt een speciale inkt door de niet-afgedekte gedeelten van het gaas op het materiaal overgebracht.
Door middel van deze techniek kan het drukbeeld op zeer verschillende materialen worden toegepast.

AQUAGRAVEREN

De term “aquagravure” komt uit de koker van de schrijver en kunstcriticus Marcel Paquet.
Hij definieerde deze vorm van graveren, die geboren is in een waterbad en gedrukt is; niet op vellen papier maar op papierpulp doordrenkt met water.

Als eerste wordt er een gietvorm van de houten platen gemaakt. In deze gietvorm legt de drukker een twee centimeter dikke laag papierpulp.
Onder zeer hoge druk wordt dit samengeperst waarna de vele liters water wegstromen.
De papierpulp neemt hierdoor de vorm aan van de gietvorm.
Het natte vel waarop het reliëf nauwgezet zijn vormen heeft aangenomen kan nu uit de gietvorm gehaald worden.

Het resultaat is een wit vel en op deze drukproef brengt de artiest de kleur aan.
Dit “origineel” gaat vervolgens naar de drukker.
De drukker gebruikt zijn eigen persoonlijke techniek om de gietvorm te inkten waarbij hij nauwkeurig het ontwerp van de kunstenaar volgt.
De papierpulp wordt net zo gegoten als hierboven beschreven. Onder enorme druk wordt vervolgens weer pulp in deze gietvorm gegoten, waardoor er naast reliëf nu ook kleur gedrukt wordt.
Als de drukproef uit de gietvorm is gehaald wordt het plat neergelegd om te drogen, er wordt elke dag naar gekeken en zonodig bijgewerkt.
Als het droog is wordt het gecontroleerd door de drukker, de uitgever en natuurlijk door de kunstenaar die wanneer hij tevreden is de print nummert en signeert.
Deze aquagravure is het resultaat van het combineren van artistiek talent met het vakmanschap van het drukken.

ZEEFDRUKKEN
 
Zeefdruk is een grafische techniek waarbij de drukinkt wordt gezeefd.
De zeef bestaat uit een (houten) raam dat met een fijn gaas van natuurzijde of kunststof (bijvoorbeeld nylon) is bespannen.
Wanneer het zeefdrukraam met de bespannen zijde op het papier wordt gelegd en er met een reep rubber, de zogenaamde rakel, drukinkt doorheen wordt geperst krijg je een gelijkmatig bedrukt oppervlak.

Als er een gedeelte van het gaas wordt afgedekt, dan laat dat gedeelte geen inkt door; alleen het open gedeelte levert tijdens het drukken de gewenste afbeelding op. Dit afdekken kan op verschillende manieren gebeuren, o.a. met papiersjablonen, met snij film en met fotografische sjablonen.

Het principe van de zeefdruk is eenvoudig, maar het aantal technische varianten is groot. En dat is wat de zeefdruk zo fascinerend maakt: de eenvoud, de talloze combinatiemogelijkheden en het rijke scala van kleuren dat kan worden toegepast.

Met zeefdruk kan op verschillende ondergronden gedrukt worden (papier, textiel, hout, glas, enz.) en er kunnen behoorlijk grote oplagen gedrukt worden (meer dan honderd stuks). Natuurlijk kan er ook volstaan worden met een kleine oplage.

LIHOGRAFIE of steendruk

De bekendste en meest verbreide vlakdruktechniek is de lithografie of steendruk.
Het woord lithograferen is van Griekse afkomst: lithos betekent steen en graphein betekent schrijven.
Lithografie is voor het eerst toegepast in 1798 door Alois Senefelder voor het drukken van muziek.

De steensoort die voor lithografie gebruikt wordt is een licht poreuze kalksteen, die gemakkelijk water opneemt.
Dit is belangrijk voor het hele proces, dat berust op de elkaar afstotende werking van water en vet: een vet gedeelte van een vlak neemt geen water aan, en een nat vlak houdt geen vet.
De delen van de steen die zullen afdrukken zijn met vet bewerkt.
Dit vet kan op allerlei manieren worden aangebracht, met speciaal voor dit doel vervaardigde stiften, krijt of inkt. Met deze materialen kan dus een tekening op de steen worden gemaakt.
De niet betekende delen van de steen worden nog eens extra water opnemend (hygroscopisch) gemaakt, zodat deze, als ze nat zijn, vet zullen afstoten en dus geen afdruk zullen leveren.
Op dit simpele natuurkundige principe berust de gehele lithografie.
En omdat deze vet aantrekkende en vetafstotende delen in één vlak liggen en een afdruk leveren, zonder dat er sprake is van hoogte- en diepteverschillen in de drukvorm, is lithografie een vlakdruktechniek.
 

Volgende_